Word lid Inloggen

Jaap Koot: “De gezondheidszorg in Nederland kan veel leren van ontwikkelingslanden”

maandag 29 november 2010

“Nederland mag jaloers zijn op de manier waarop ontwikkelingslanden de gezondheidszorg hebben geregeld, namelijk: decentraal. En zonder schotten tussen de verschillende vormen van zorg”, vertelt Jaap Koot vanuit zijn jarenlange ervaring als tropenarts in Afrika. Sinds september 2009 is hij directeur van het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ): “Wat me in de Nederlandse gezondheidszorg opvalt, is dat zij last heeft van de wet van de remmende voorsprong. We hebben de gezondheidszorg goed geregeld, maar zijn niet in staat tot grote veranderingen. Daar lopen we op vast”.

Veel ervaring

Jaap Koot heeft op 56-jarige leeftijd een stevige CV opgebouwd. Hij is van oorsprong arts, werkte in binnen- en buitenland. Daarna werkte hij jarenlang bij het internationale adviesbureau Public Health Consultants (PHC) in Amsterdam als internationaal gezondheidsadviseur. “Ik reisde de hele wereld over tot ik er moe van werd. Ik wilde meer betrokken zijn bij een organisatie en niet als adviseur van buitenaf. Zo ben ik bij het NIGZ terecht gekomen”.

Veranderingen nauwelijks mogelijk

“In Nederland liggen de belangen van ziekenhuizen, beroepsgroepen en eerstelijnszorg zo vast, dat het moeilijk is om over de eigen schutting heen te kijken. Daarbij hebben zorgverzekeraars sterk afgebakend wat wel en niet wordt gefinancierd. Grote veranderingen zijn daardoor nauwelijks mogelijk; er is geen ruimte voor discussie. De politiek doet ook weinig. Ze past het zorgpakket aan door ieder een eigen risico te laten betalen. Gebruik van eHealth en zelfmanagement laat zij buiten beschouwing, terwijl hiermee wezenlijke veranderingen mogelijk zijn.”

Patiënt eigenaar maken van zorgdossier

“Neem  het Patient1platform voor chronisch zieken. De patiënt krijgt hiermee de regie over zijn eigen zorgdossier, bestaande uit een medisch dossier, een medicijnendossier, een zorgplan en een streef- en meetwaardendossier. De zorgverlener kan erin kijken zover de patiënt dit toestaat en krijgt daarmee de rol van adviseur en coach. Deze innovatie vraagt om een radicaal andere manier van zorg verlenen. Professionals voelen zich nu veelal ‘eigenaar’ van gezondheidsproblemen en zien de patiënt als consument. Daardoor mislukken allerlei programma’s op gebied van preventie en gezondheidsbevordering, zoals het rookverbod. Mensen kunnen heel veel zelf doen om gezond te blijven, als je hen er de verantwoordelijkheid en gelegenheid maar voor geeft.”

Kwaliteit van leven als criterium

“In ontwikkelingslanden kost de gezondheidszorg 30 euro per persoon per jaar. In Nederland 3.000 euro. Onze technieken zijn geavanceerder en dus duurder en we kunnen levens langer rekken. Meer dan de helft van de zorgkosten wordt besteed in het laatste levensjaar. En zonder succes, want velen gaan dood. We kunnen het huidige beleid van ‘alles wat kan, is mogelijk’ niet langer bekostigen. De vraag is nu: gaan we over op minder behandelingen, efficiënter werken of laten we de keuzes anders maken. Want vaak wordt vergeten te vragen wat de patiënt wil en of een ingreep bijdraagt aan zijn of haar kwaliteit van leven. Vanuit dat criterium kun je vervolgens bepalen om een ingreep niet of anders te doen.”

Meer informatie

Netwerk
Contact

Nieuwsbrief

you tube