“Wat zintuigartiesten met mensen doen heeft een blijvend effect”

dinsdag 29 juni 2010

Met Hannah Freud, directeur Brilliant

Sfeer, kleur en geur zijn belangrijk om je ergens thuis te voelen. Brilliant is in staat om deze niet tastbare elementen terug te brengen in een zorginstelling. Met een bestand van meer dan 150 zintuigartiesten bezoekt zij ziekenhuizen, verpleeghuizen, revalidatiecentra en vraagt ‘Mag ik een lied voor u zingen?’ of ‘Wat kleurt uw herinnering?’. “De zintuigbenadering is heel onschuldig. Het heeft niets met goed of slecht te maken, maar met persoonlijke voorkeuren. Niemand kan je er op afrekenen.” Oprichtster Hannah Freud vertelt.

Zintuigartiest

“Woonzorgcentrum Vreugdehof te Amsterdam bestaat 40 jaar. We komen langs met geurdames, musici, masseurs, schoonheidsspecialisten en verhalenvertellers. Medewerkers van de Vreugdehof krijgen een training, waarna ze mee kunnen doen als zintuigartiest. Vervolgens gaan we bij de bewoners, medewerkers en cliënten langs en bieden ieder een activiteit aan waar hij of zij wat mee heeft. Meneer De Vries houdt van opera, mevrouw De Haan is dol op uiterlijke verzorging. Daar spelen we dan op in.”

Blijvend effect

“Ik heb in het verleden veel gewerkt met beeldende en uitvoerende kunstenaars, onder meer als directeur voor stichting Anders Beleven. We werkten met een rondreizend gezelschap van zintuigartiesten die langs ziekenhuizen gingen om mensen op te fleuren. Ik zag dat wat zij met de mensen deden een blijvend effect had.” Anders Beleven is in 2006 opgegaan in Brilliant.

Persoonlijke aandacht

“Tijdens een bezoek aan een instelling zetten we één of meerdere van onze tools in, zoals de complimentenservice. Een postbode loopt door de organisatie, levert complimenten af en geeft ze ook weer door.  Het is opvallend hoe blij mensen zijn met een compliment. De sfeer is binnen een dag verbeterd. Jaren later zie je bij sommigen nog het compliment op de computer hangen. Het mooie van deze zintuiglijke aanpak is dat het gaat om iets persoonlijks waar een ander niet aan kan toornen. Als jij niet van spruitjes houdt, kan ik niet zeggen dat dat onzin is.”

Doorbreken van eilandencultuur

“In de zorg heerst veelal een eilandencultuur, terwijl je elkaar echt nodig hebt. Vaak weten mensen niet wie er om de hoek van de gang zit. Voordat we ergens langs gaan, bepalen we een route. De route van het bed bijvoorbeeld, beginnend bij de linnenkamer. Mensen die anders nooit contact met elkaar hebben, worden samengebracht. Zo worden relaties helder, op een speelse manier.”

Geur is sfeerbepalend

“Ook een tool van Brilliant is de proeventafel: een mooi aangeklede tafel waarop vrolijke schaaltjes staan met kleine hapjes. Spannende combinaties van zuur, zout, zoet, bitter en scherp. We werken nu ook met een geurplan op maat in samenwerking met een geurspecialiste. Zij heeft geuren ontworpen voor specifieke doelgroepen. Een spoelkeuken ruikt vaak naar urine. Met een frisse geur creëer je een wereld van verschil. Geur is heel bepalend voor de sfeer in de instelling.”

Zeg het voort

“We willen graag meer bekendheid krijgen onder zorginstellingen. Ook zouden we graag andere partijen bij ons project willen betrekken. We zijn nu een paar keer naar het ZIP Café geweest en hebben daar interessante gesprekken gehad. Ook kwam ik binnen het netwerk van het ZIP een interessante partij tegen waar ik zeker contact mee wil leggen.”

Op 27 september organiseert Brilliant een zinnenprikkelend congres voor beslissers en beleidsmakers in de zorg. ”De zintuigen als succesfactoren!” Horen, Ruiken, Proeven, Zien en Voelen als leidraad voor gastvrijheid in de zorg.

Meer informatie

• www.vofbrilliant.nl
• Brillant is in 2008 genomineerd voor de Zorgvernieuwingsprijs en dit jaar opnieuw kanshebber. Voor meer info: www.zorgvernieuwingsprijs.nl