Direct naar de inhoudDirect naar het hoofdmenuDirect naar het zoekveld

Inkoop en eHealth

In dit onderdeel vindt u informatie over de wijze waarop zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten via inkoop/contractering afspraken maken met zorgverleners over inzet van eHealth, als onderdeel van zorg en ondersteuning. 

Inkoopbeleid 2017

Zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten leggen in hun inkoopbeleid eigen accenten. Via onderstaande links kunt u naar de relevante documenten per zorgverzekeraar, zorgkantoor en (een selectie van) gemeenten.
Afhankelijk van de lokale of regionale setting en type zorg kunt u informatie vinden over de prioriteiten in het inkoopbeleid en de aandacht voor eHealth.

Wilt u meer weten hoe verschillende medewerkers van een zorgverzekeraar vanuit hun rol (eHealth)innovaties beoordelen? Kijk dan ook eens op www.watwildezorgverzekeraar.nl

 

Informatie 2015/2016 (grotendeels nog actueel)

"Om de inzet van eHealth te stimuleren en partijen de mogelijkheid te geven de effecten ervan op de kwaliteit van zorg, de tevredenheid van patiënten en de kosten van zorg te onderzoeken, heeft Zilveren Kruis Achmea de afgelopen jaren een aantal eHealth toepassingen separaat vergoed via project- en innovatiebudgetten.

Voorbeelden hiervan zijn de inzet van telemonitoring bij patiënten met hartfalen waarbij Zilveren Kruis Achmea ziekenhuizen vergoedde voor de kosten van de inzet van telemonitoringapparatuur. Ook hebben wij bijvoorbeeld afspraken gemaakt met thuiszorgorganisaties voor de inzet van beeldschermzorg in de verzorging/verpleging van mensen thuis.

Die pilots laten zien dat de ervaren kwaliteit van zorg toeneemt en de zorgkosten afnemen, met name als er tegelijkertijd een herontwerp van het zorgproces plaatsvindt, bij voorkeur over de gehele zorgketen (transmuraal). We zien dat door de inzet van eHealth in een geoptimaliseerd zorgpad de verdeling van die zorgkosten in de keten verandert en een integrale organisatie en inkoop van die zorg nodig is om tot opschaling te komen.  

Het is de ambitie van Zilveren Kruis Achmea om in 2016 de zorg voor patiënten met hartfalen inclusief telemonitoring integraal in te kopen, te starten met een aantal grote regio’s. In samenwerking met het zorgveld (dat wil zeggen een aantal grote zorgverzekeraars, en zorgaanbieder- én patiëntenorganisaties) willen wij komen tot gedragen basiseisen over de organisatie van het (transmurale) zorgproces inclusief de inzet van telemonitoring en de technische randvoorwaarden waaraan de ingezette telemonitoringapparatuur moet voldoen. De uitdaging is tot een inkoopmodel te komen dat de barrières voor zorgverleners wegneemt om zorgpadoptimalisatie met telemonitoring op grotere schaal in te zetten met verbetering van de gezondheidsuitkomsten."

"De Friesland wil een toekomstbestendige zorg realiseren, die van goede kwaliteit is en betaalbaar blijft. Dit heeft DFZ ook verwoord in haar Strategisch zorginkoopbeleid: Dichter bij de klant en in haar toekomstvisie 2020.  Zorg dichtbij waar het kan en verder weg als het moet. Ook eHealth speelt daarin een belangrijke rol en kan ondersteuning bieden bij het stimuleren van zelfmanagement, bij zorg thuis. EHealth dient dan ook een stevige plek te krijgen in het zorgaanbod.De Friesland ziet eHealth als een middel en kan als substituut worden ingezet om zorg dichtbij te leveren. De Friesland heeft in de afgelopen jaren diverse projecten mbt eHealth gestimuleerd via innovatiegelden zoals de digipoli. Digipoli is de plek waar patiënten, die een behandeling in het ziekenhuis ondergaan, informatie krijgen over hun persoonlijke situatie, behandeling,en leefregels. Ook maakt Digipoli communicatie over en weer met de specialist/arts/verpleegkundige mogelijk. Het is het standaard platform waarin de beroepsverenigingen van de medisch specialisten onder andere geverifieerde 3D-animaties van behandelingen plaatsen. De specialist laat de eigen patiënt zien wat de operatie inhoudt, wie de behandeling doet en hoe deze er in het betreffende ziekenhuis uit ziet. Door de patiënt op maat en persoonlijk te bedienen, ontstaat transparantie, uitleg, meer zekerheid en meer zelfregie.

Daarnaast stimuleert De Friesland eHealth door eHealth onderdeel uit te laten maken van haar inkoopbeleid bijv. bij ketenzorg voor mensen met een chronische ziekte zoals diabetes of kopen wij diverse eHealthtoepassingen in op het gebied van GGZ."

"Versterken van de mogelijkheden tot zelfmanagement en zelfregie

Beschrijving:

Zelfmanagement (ondersteunde zelfzorg), op de juiste manier toegepast door de patiënt en de zorgverlener levert gezondheidswinst op, leidt tot arbeidslastvermindering bij zorgverleners, een verhoogde productiviteit en lagere integrale zorgkosten door gepast zorggebruik. Instrumenten (bijvoorbeeld eHealth applicaties) voor gedeelde besluitvorming (Shared Decision Making, SDM) dragen bij aan een rationeler, beter bij de individuele zorgbehoeften aansluitend en meer gepast zorggebruik.

Daarnaast wil cVGZ actief bijdragen aan meer zelfregie en participatie van zorgconsumenten in het eigen zorgproces door een betere informatievoorziening, het bevorderen van het gebruik van Persoonlijke Gezondheids Dossiers en de koppeling daarvan aan (en informatie-uitwisseling met) zorginformatiesystemen van zorgaanbieders (onder andere via het Landelijk Schakelpunt). Door gerichte samenwerking met zorgverleners, patiëntenverenigingen en andere stakeholders creëren we met het zorgveld de randvoorwaarden voor meer zelfmanagement. Tevens stimuleren we daarmee substitutie van eerstelijnszorg naar (nuldelijns of) zelfzorg.

Doelstelling

Zelfmanagement (ondersteunde zelfzorg) wordt een vanzelfsprekend onderdeel van de zorg. Daarbij heeft de patiënt zelf invloed op de behandeling en de keuzes die daarin gemaakt moeten worden. eHealth, gedefinieerd als het gebruik van informatie –en communicatietechnologie om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren, komt voor alle VGZ verzekerden beschikbaar.

Hieronder staat als voorbeeld hoe het tactische beleid is vertaald naar het operationele beleid GGZ.

Digitale Zorg

In 2016

Volgens VGZ heeft het inzetten van digitale zorg (eHealth) een positieve invloed op zowel kwaliteit, klantbeleving als kosten. De impact op klantbeleving, vooral op zelfregie en zelfmanagement, zijn voor VGZ nu op de eerste plaats doelen van digitale zorg. Voor 2016 is de beloning voor het beschikbaar stellen, aanbieden en gebruik maken door cliënten meer gedifferentieerd. Alle GGZ-aanbieders worden beloond voor het beschikbaar stellen van digitale zorg, dat kan zijn; apps, losse interventies of het aanbieden van een volledig platform. Daarnaast wil VGZ het daadwerkelijk gebruik van digitale zorg belonen. In de intakefase, bij het bepalen van het juiste zorgaanbod, worden alle GGZ-aanbieders beloond voor het gebruik geautomatiseerde en gevalideerde intake. Bij PAAZ en PUK ligt daarbij de lat wat hoger gezien de speciale positie die VGZ aan PAAZ en PUK toekend. Het actief aanbieden van digitale zorg, in combinatie met face tot face contacten (blended aanbod) en het daadwerkelijk gebruik voor cliënten en patiënten wordt ieder apart beloond.

Na 2016

Digitale zorg zal onverminderd aandacht krijgen van VGZ, het ligt in de lijn dat steeds meer gestuurd zal worden op daadwerkelijk gebruik door cliënten van digitale zorg en dat daarbij ook meer aandacht zal komen voor aantoonbaar verhogen van de kwaliteit en verlagen van de kosten naast klantbeleving."

Digitale Zorg

1.       Beschikbaarheid Digitale Zorg (apps, interventies, platforms)

2.       Toepassing van Digitale Zorg: gebruik geautomatiseerde en gevalideerde intake voor 50% van de cliënten

3.       Toepassing van Digitale Zorg; apps, interventies, platforms wordt aangeboden aan 25% van de cliënten

4.       Toepassing van Digitale Zorg; apps, interventies, platforms wordt gebruikt door 10% van de cliënten"

Vooraf: Zorgkantoren voeren beleid uit dat landelijk is vastgesteld. Wel kunnen zorgkantoren individueel specifieke accenten leggen, bijvoorbeeld als het gaat om inzet van ICT en eHealth.

"Zie voorgaande reactie met betrekking tot de zorgverzekeringswet. De inzet van eHealth is geen doel op zich, maar een middel om tot kwalitatief hoogwaardige en betaalbare zorg te komen voor onze verzekerden. Eerst een business case ontwikkelen samen met zorgveld en leveranciers (pilotten) en dan kijken hoe je kunt komen tot een integraal inkoopmodel waarbij alle partijen gestimuleerd worden om zorgpadoptimalisatie met de inzet van eHealth toepassingen op grotere schaal te gaan gebruiken."

Vooraf: Zorgkantoren voeren beleid uit dat landelijk is vastgesteld. Wel kunnen zorgkantoren individueel specifieke accenten leggen, bijvoorbeeld als het gaat om inzet van ICT en eHealth.

"Hierbij geldt dat wij landelijk beleid voor WLZ volgen. Ook vergoeden wij via NZa prestatiecode indien aanbieders dit leveren bijv. beeldzorg. Daarnaast stimuleren wij eHealth via innovatiegelden over de assen preventie, cure en care."

Vooraf: Zorgkantoren voeren beleid uit dat landelijk is vastgesteld. Wel kunnen zorgkantoren individueel specifieke accenten leggen, bijvoorbeeld als het gaat om inzet van ICT en eHealth.

"De Zorgkantoren van de Coöperatie VGZ willen in 2016 een verbetering realiseren in de zorginhoudelijke kwaliteit voor cliënten die gebruikmaken van de Wlz. Naast het uitgangspunt dat bij alle zorgaanbieders de zorginhoudelijke basis op orde moet zijn, is het voor zorgkantoren van belang dat er continu verbetering plaatsvindt in de zorginhoudelijke kwaliteit van de geleverde zorg en ondersteuning.

De inzet van eHealth kan een middel zijn om onze doelstelling van kwaliteitsverbeteringen te realiseren. Tijdens de inkoop kunnen daarom ontwikkelplannen worden afgesproken die in het teken staan van eHealth. Daarnaast zijn afspraken gemaakt met zorgaanbieders over het leveren van telezorg in het kader van de Wlz."

Wanneer financiert een zorgverzekeraar een eHealth toepassing?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Een zorgverzekeraar vergoedt eHealth wanneer de eHealth toepassing:

  • de samenstelling en de effectiviteit van de zorg niet wezenlijk wijzigt ten opzichte van de oorspronkelijke zorg. Hierin volgt de verzekeraar de beleidsnotitie van het Zorginstituut Nederland. De vergoeding bepaalt immers de samenstelling en de effectiviteit van de zorg, niet de ‘vorm’.

Als de samenstelling en effectiviteit nog niet volledig vaststaan, dan moet er gekeken worden of en hoe de toepassing onder een bekostiging van de NZA valt. Dan vergoedt een zorgverzekeraar eHealth wanneer de eHealth toepassing:

  • een positieve business case heeft. In de business case zijn de globale planning, kosten, baten, terugverdientijd, risico’s en de belangrijkste stakeholders meegenomen;
  • draagvlak heeft bij de gebruikers (patiënten en zorgverleners) in het zorgveld, zodat de toepassing als onderdeel van het reguliere zorgproces kan worden opgenomen;
  • een substitutie effect realiseert; denk hierbij aan substitutie van de 2e naar 1e lijn of van professionele zorg naar zelfzorg om zo meer zelfmanagement te realiseren.

Hoe financieren zorgverzekeraars eHealth innovaties?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Zorgverzekeraars financieren eHealth innovaties door middel van:

  • reguliere inkoop op basis van een ZN inkoopgids, bijvoorbeeld telemonitoring;
  • stichtingen welke subsidie verstrekken aan (pilot)onderzoeken tot 3 jaar;
  • participaties welke financiering verstrekken aan start-ups om voor een beperkte tijd deel te nemen.

Waarvoor kan men wel/niet bij een zorgverzekeraar terecht?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Zorgverzekeraars hebben baat bij het onderzoeken, implementeren en opschalen van nieuwe eHealth toepassingen. Daarom bieden zij financieringsmogelijkheden om deze initiatieven te ondersteunen. Een zorgverzekeraar wordt het liefst benaderd door zorgverleners of eventueel patiëntenorganisaties. Een ondernemer die alleen aanklopt, zonder betrokkenheid van partijen die het idee gaan uitrollen, maakt bij voorbaat weinig kans. Daarom is het voor een ondernemer belangrijk dat iemand uit het zorgveld zelf, de uiteindelijke gebruiker, de toepassing ondersteunt.

Beter nog is het wanneer de toepassing ontwikkeld is in samenwerking met patiënten en zorgverleners, want dit zijn de gebruikers en zij moeten enthousiast zijn over de innovatie. Dit wordt co-creatie genoemd en is voor zorgverzekeraars een groot pluspunt; ook wanneer het gaat om het toekennen van tijdelijke financiering. Hiervoor kan je dan gezamenlijk terecht bij de zorgverzekeraar. Zie hiervoor ook vraag ‘Hoe financieren zorgverzekeraars eHealth innovaties?’

Wat is het onderscheid tussen de rol van zorgverzekeraar als inkoper van zorg en financier van (bv. eHealth) innovaties?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Binnen een zorgverzekeraar kunnen verschillende afdelingen of personen verantwoordelijk zijn voor inkoop en/ of innovatie. Zo kan het in de praktijk voorkomen dat zorginkopers nieuwe eHealth toepassingen nog beperkt 'mee' nemen in hun onderhandelingen met zorgaanbieders. eHealth is vaak maar een klein onderdeel in vergelijking met de prijs-, volume en kwaliteitsafspraken die gemaakt moeten worden op basis van bijvoorbeeld een bestuurlijk hoofdlijnenakkoord. Een afdeling zorginkoop heeft hierbij ook haar eigen doelstellingen.

Hanteren zorgverzekeraars gezamenlijke uitgangspunten m.b.t. de inkoop en vergoeding van eHealth?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de branche-organisatie van de zorgverzekeraars, heeft in 2012 de Inkoopgids voor eHealth bij chronisch hartfalen en diabetes gepubliceerd. Deze inkoopgids geeft inzicht in de kwalitatieve randvoorwaarden die zorgverzekeraars gezamenlijk stellen. Download de inkoopgids hier.

Financieren zorgverzekeraars ook onderzoek en/of ontwikkeling en/of test en/of pilots?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Ja, zorgverzekeraars financieren onderzoek en/of ontwikkeling van pilots. Achmea biedt de mogelijkheid een aanvraag in te dienen bij een van haar Stichtingen: Stichting Achmea Gezondheidszorg, Theia of SGS. Meer informatie leest u op de website van Achmea.

Welke criteria hanteren zorgverzekeraars voor financiering van implementatieprojecten en -onderzoek?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Zie o.a. de toetsingskaders voor implementatieprojecten en implementatieonderzoek op de website van ZonMw.

Bepaalt de zorgverzekeraar met welke eHealth leverancier een zorgverlener afspraken moet maken?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Nee, een zorgverzekeraar wil niet op de stoel van de zorgverlener zitten. Het is aan de zorgverlener zelf om een keuze te maken voor een bepaalde leverancier van een eHealth toepassing. Deze toepassingen moet echter wel voldoen aan de (inkoop)criteria van bijvoorbeeld een inkoopgids. 

Wat betekent een precompetitieve samenwerking tussen zorgverzekeraars op het gebied van eHealth?

Reactie zorgverzekeraar Achmea: Zorgverzekeraars willen dat de implementatie van eHealth sneller gebeurt dan tot nu toe het geval is. De zorgverzekeraars hebben daarom besloten om 'precompetitief' te gaan samenwerken om dit te bewerkstelligen. Deze precompetitieve samenwerking moet uitmonden in een reeks inkoopgidsen voor eHealth waarin kwalitatieve randvoorwaarden staan voor de inkoop van verschillende eHealth-toepassingen. Er is al een inkoopgids voor eHealth bij chronisch hartfalen en diabetes.