Direct naar de inhoudDirect naar het hoofdmenuDirect naar het zoekveld

Opschalen doe je samen

Een cruciale succesfactor in opschaling van zorginnovaties is de mens. Niet alleen de creatieve, enthousiaste en vasthoudende mens, maar vooral de verbinder. Wie in z’n eentje de revolutie in het zorgdomein wil ontketenen, kan maar beter meteen rechtsomkeer maken. Een zorgvernieuwer die een netwerk weet op te bouwen – met mensen in de zorg, verzekeraars, financiers, cliënten en patiënten, onderzoekers, en vooral ook met andere zorgvernieuwers – komt veel verder.

Expertises bij elkaar brengen
Netwerken is een essentiële stap om verschillende expertises met elkaar te kunnen verbinden. Je moet eigenlijk van alles wat hebben: commercieel talent, ondernemerschap, kennis van verandermanagement, weten hoe de zorg werkt, zicht op relevante onderzoeksdesigns, organisatorische en strategische capaciteiten, inzicht in gedragsverandering. Alleen in een team zijn al deze expertises en eigenschappen bij elkaar te brengen. Bouw dus aan een team van mensen met verschillende achtergronden. En blijf zoeken naar specifieke expertise die het team kan verrijken.

Alle ‘talen’ beheersen
Zorgvernieuwers moeten kunnen samenwerken met mensen van uiteenlopende pluimage en achtergronden. Een goed lopend opschalingsteam koppelt de ‘ondernemer’ aan de ‘onderzoeker’, krijgt de ‘verandermanager’ aan één tafel met de ‘projectmanager’, en zorgt dat ook de ‘docent’ een duidelijk rol krijgt in het vernieuwingsproces. Samenwerken aan zorgvernieuwing vraagt van teamleden dat ze goed kunnen netwerken (zowel binnen als buiten de zorg) en uitstekend kunnen luisteren (en de verschillende ‘talen’ binnen het team kunnen verstaan). Door samen de gemeenschappelijke doelen te benoemen, kunnen teamleden elkaar blijven motiveren en inspireren.

Enthousiaste zorgvernieuwers hebben soms de illusie dat ze in hun eentje de (zorg)wereld kunnen veranderen. De ervaring leert dat het niet zo werkt. Omdat je als enige partij niet die ene, allesomvattende oplossing kunt realiseren, is samenwerken hoe dan ook nodig. Het is een belangrijke voorwaarde voor een geslaagde innovatie. Het lijkt vanzelfsprekend, maar vanwege de complexiteit van de zorgmarkt moet je dit echt doelgericht organiseren. Veel informatie is te vinden en in de SamenwerkingsGIDS en in de Kennisbank, onderdeel ‘Samenwerking’. Ook de OpschalingsGIDS bevat een uitgebreid thema ‘Samenwerking’, met handige tools en lessen uit de praktijk.

Een belangrijke praktijkles over verbinden : probeer niet zozeer te praten, maar eerder te luisteren. Houd steeds de onderliggende behoeften voor ogen. Iemand die kan verbinden is uiteraard óók een makkelijk prater. Maar hij (of zij, uiteraard) kan vooral goed luisteren, observeren, analyseren, relateren en reflecteren. Hij wisselt makkelijk van perspectief e?n weet te relativeren. En hij is een kei in motiveren en inspireren. Verbinden betekent het managen van verschillen, botsingen en wrijvingen. Draagvlak creëren bij uiteenlopende stakeholders hoort ook tot de competenties. Tips en trucs staan in de OpschalingsGIDS.

Zorgvernieuwers hebben te maken met bestuurders, managers en professionals van zorgorganisaties. Met zorgverzekeraars, overheden en de politiek. En niet te vergeten met burgers, cliënten en patiënten. Het is belangrijk om de onderlinge relaties en hun verschillende rollen van de diverse partijen te leren kennen. De drie belangrijkste partijen zijn in elk geval de patiënt/cliënt/consument, de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar of andere financier (zoals de gemeente). U heeft deze partijen nodig om uw vernieuwing succesvol te laten landen in de zorg. In het Kennisbankonderdeel Samenwerking staan alle mogelijke samenwerkingspartners op een rij, met een uitleg over hun rol en positie in het zorgveld.

Neem ruim de tijd voor het netwerken en opbouwen van samenwerkingsrelaties. Probeer helder te krijgen wat iedereen wil, hoe mensen willen samenwerken, en welke belangen er te onderscheiden zijn. Bouw zorgvuldig aan een onderlinge vertrouwensrelatie en investeer in een gedeeld gevoel van de maatschappelijke relevantie van de innovatie. Aan een gemeenschappelijke ambitie willen mensen graag (blijven) bijdragen. In de opbouwfase is intensieve communicatie een must, ook op het informele vlak. In het Kennisbankonderdeel Samenwerking staat een nadere uitwerking van verschillende acties rond netwerken en samenwerken.

Een goed draaiend team van mensen met verschillende achtergronden blijft ook gedurende het opschalingsproces zoeken naar specifieke expertise die het team kan verrijken. Het kan zinvol zijn om aansluiting te zoeken bij platforms die werken met een mentorsysteem, zoals Rockstart  en ZorgInnovatie.nl . Of om persoonlijke (peer-to-peer) ondersteuning te zoeken bij een ervaren ondernemer in de zorg. Dat kan bijvoorbeeld in regionale netwerken van ondernemers en zorgvernieuwers. Kijk ook eens op de agenda van het Ondernemersplein voor mogelijkheden om te netwerken. Meer tips zijn te vinden in de OpschalingsGIDS.