De mantelzorgers als zorgpartners

Omschrijving

Zoveel mogelijk zorginstellingen in Den Haag geven op gestructureerde wijze vorm aan het begrip ‘mantelzorger als zorgpartner’. Concreet betekent dit dat wederzijdse behoeften en verwachtingen ten aanzien van (de rol van) de mantelzorger in kaart wordt gebracht vanaf het moment dat een instelling in contact komt met een zorgvrager en zijn of haar mantelzorger. Doelgroep van deze ambitie zijn enerzijds de zorginstellingen (thuiszorg, verpleegzorg, verzorgingshuizen) en anderzijds de zorgketens.
Nader uitgewerkt betekent dit:
• Systematische samenwerking en afstemming tussen zorgvragers, professionals en mantelzorgers;
• Activering en behoud van mantelzorgers gedurende het gehele zorgproces en daardoor een toename van de kwaliteit van zorg;
• Helderheid voor zowel professionals als mantelzorger over wederzijdse behoeften en verwachtingen.
• Actieve betrokkenheid van studenten die opgeleid worden tot professionele zorgverlener tot het onderwerp mantelzorg als zorgpartner.

Stichting Transmurale Zorg Den Haag is in 2008 een project gestart met als doel de samenwerking uitwisseling wat betreft dit onderwerp in de regio beter te structureren en te systematiseren. In 2009 hebben activiteiten plaatsgevonden die in 2010 verder ontwikkeld worden.

Waarom is het een innovatie?

Het project geeft een nieuwe kijk op de relatie tussen mantelzorgers en professionele hulpverleners. Gemeente, mantelzorgondersteuning, thuiszorginstellingen en verpleeg- en verzorgingshuizen werken samen in dit project. Een dergelijke brede aanpak op regionale schaal is nog niet eerder uitgevoerd.

Aanpak

Het project heeft gerealiseerd:

1. Het uitvoeren van een knelpuntenanalyse en behoeftenonderzoek onder mantelzorgers en zorginstellingen.

2. Ontwikkelen van een instrumentenkoffer met een begrippenkader en methodes ter invulling van het begrip mantelzorger als zorgpartner, het onderwerp mantelzorg in te brengen.

3. Het organiseren van kennisuitwisseling tussen zorgverleners en anderen over het onderwerp. Deskundigheidsbevordering is daarvan een onderdeel. kennisuitwisseling en deskundigheidsbevordering staan in de kenniskring centraal. In 2009 is de kenniskring 4 maal bij elkaar geweest. In 2010 ontwikkelt de kenniskring de positie van de mantelzorger in de zorgketens.

4. De instrumentenkoffer is getoetst en geevalueerd in de praktijk bij de betrokken instellingen.

5. In 2010 is het onderwerp mantelzorg gebruikt in de ontwikkelingen in het Netwerk dementie, Netwerk palliatieve zorg, Netwerk Niet -aangeboren hersenletsel en de CVA Zorgketen.

6. Kennisuitwisseling met studenten en docenten van de Haagse Hogeschool wordt gepromoot.

Resultaten

Eind 2009 zijn de volgende doelen behaald:
• De kenniskring is gevormd en blijkt een dynamische groep zorgverleners die naar eigen behoefte gebruik maken van de producten uit de instrumentenkoffer. De zorgverleners zijn gestimuleerd om kennis met elkaar te delen en in vier bijeenkomsten kennis te nemen van implementeren, de ondersteuning van het steunpunt Mantelzorg en de ambassadeur allochtone mantelzorgers, de mantelzorger en het zorgleefplan en de evaluatie van de kenniskring.
• De instrumentenkoffer is doorontwikkeld en beschikbaar gesteld via de website www.transmuralezorg.nl/mantelzorg. Voor iedereen is de inhoud vrij beschikbaar. De vernieuwde instrumentenkoffer is bekendgemaakt bij de deelnemers van de kenniskring, de leden van Zorgscala en de Haagse Hogeschool, afdeling gezondheid.
• Het ondersteunen van zorgprofessionals bij het toepassen van de ontwikkelde instrumenten is vormgegeven door uitwisseling van kennis te faciliteren.
• De Kenniskring heeft een gastcollege verzorgd over het onderwerp ‘Mantelzorg als Zorgpartner’
• Vilans, een landelijke ondersteuningsorganisatie voor de V&V sector heeft advies gevraagd aan de projectleider om het ondersteuningsaanbod gericht op het versterken van de V&V sector t.a.v. mantelzorgers/familieparticipatie onder de aandacht te brengen van de Haagse zorginstellingen. Zij hebben een document opgesteld en dat is verspreid onder de deelnemers van de kenniskring.
• De Stichting Transmurale Zorg heeft bijgedragen op verzoek van de Haagse Hogeschool aan een opzet voor eerste jaars studenten HBO-V over het onderwerp Mantelzorg. De verantwoordelijk docent heeft advies gevraagd aan de projectleider ‘Mantelzorg als Zorgpartner’.
• De keten ‘dementie’ heeft een inventarisatie uit laten voeren in hoeverre de ondersteuning van de casemanager een vervolg heeft bij opname van de patient. Aan de hand van de resultaten van de inventarisatie zal in 2010 een vervolg worden gegeven.
• Tijdens een netwerkbijeenkomst ‘COPD en Palliatieve Zorg’ van het Netwerk Palliatieve Zorg is het onderwerp ‘ Begeleiding Mantelzorg’ in het programma opgenomen.
• Twee derde jaars stagaires van de Haagse Hogeschool hebben een onderzoek afgerond naar de stand van zaken wat betreft de communicatie met de mantelzorger in de V&V-sector.

Documenten

• Instrumentenkoffer