Valpreventie team

Omschrijving

80% van de ongelukken bij ouderen van 65 jaar en ouder is gerelateerd aan een val. Elke dag komen in ons land 240 mensen van 65 jaar en ouder na een val terecht bij de EHBO. De nasleep daarvan wordt geschat op een jaarlijkse kostenpost van 360 miljoen euro. OHRA heeft een valpreventie team opgezet om deze incidenten tegen te gaan. Verpleegkundigen rijden met een valpreventiebus naar ouderen. Het doel van deze valpreventiecheck is tweeledig: enerzijds het voorkomen van valincidenten en anderzijds de verbetering van de kwaliteit van leven van ouderen.

Waarom is het een innovatie?

Preventie moet een belangrijke taak worden van zorgverzekeraars in de toekomst. Met het valpreventie team neemt Ohra daarin het voortouw. De verwachting is dat OHRA met dit initiatief op jaarbasis 3 miljoen euro kan besparen. Wanneer het valpreventie team landelijk wordt ingevoerd, loopt de verwachte besparing op tot circa 180 miljoen euro.

Aanpak

De valpreventiecheck wordt uitgevoerd door verpleegkundigen die met een valpreventiebus naar de mensen toe gaan. Aan de hand van een checklist stelt de verpleegkundige het risico op valincidenten vast. Eén van de factoren die een rol kan spelen bij valincidenten is polyfarmacie (het gebruik van meerdere geneesmiddelen). Bepaalde combinaties van medicijnen kunnen leiden tot duizeligheid, waardoor mensen meer risico lopen om te vallen. Woonomstandigheden zijn een andere factor. Bijvoorbeeld elektriciteitsdraden en losse vloerkleedjes. De verpleegkundige meet ook de bloeddruk, de botdichtheid en de knijpkracht. Op basis van deze informatie stelt de verpleegkundige een advies op. Dat kan een farmaceutisch consult bij een apotheker om de geneesmiddelen beter op elkaar af te stemmen zijn, een bezoek aan de huisarts of aanpassingen aan de woning. Kleine ingrepen, bijvoorbeeld het weggooien van losse kleedjes, kan de verpleegkundige ter plekke doen.

Resultaten

Het valpreventie team is per 1 augustus 2007 van start gegaan. Enkele resultaten van de eerste drie maanden:
- Er zijn 437 klanten bezocht
- Bij 63% verdiende de inrichting van de woning aandacht, bij 24% waren er meerdere serieuze valrisico’s in de woning
- Bij 65% was sprake van polyfarmacie (met een gemiddelde van 5,8 verschillende medicijnen per persoon per dag)
- 61% had last van evenwichtsproblemen
- 90% had een te hoge bloeddruk

Het grote percentage mensen met een niet-behandelde te hoge bloeddruk kan als volgt worden verklaard. Als er geen reden is om bij de huisarts te komen, wordt de bloeddruk van deze mensen minder vaak gecontroleerd. De bloeddruk kan dan langzaam sluipend omhooggaan. Een reden temeer om aan preventie te doen bij ouderen

Geleerde lessen

De valpreventiecheck voorziet in een behoefte. Veel mensen hebben naast advies over valpreventie ook behoefte aan een praatje en aan hulp bij het aanvragen van hulpmiddelen.

Veel mensen schamen zich ervoor dat ze vallen. Je kunt spreken van een ‘stille epidemie’. Dat maakt het voorkomen van valincidenten lastiger. De vragenlijst die de verpleegkundigen doornemen met de mensen, bevat naast directe vragen over valincidenten ook indirecte vragen, bijvoorbeeld over mobiliteit. Daarmee kunnen valincidenten toch aan het licht komen, ook als mensen in eerste instantie zeggen dat ze niet gevallen zijn.

Met kleine ingrepen kun je het risico op valincidenten aanzienlijk beperken. Daarbij geldt: vreemde ogen dwingen.