Big Move

Omschrijving

De gezondheidszorg heeft onvoldoende antwoord op negatieve gevolgen van leefstijlveranderingen. Preventie is een oplossing vanuit het ziekteperspectief. Er is behoefte aan effectieve gezondheidsversterking van individu en gemeenschap. Het initiatief en de mogelijkheden daarvoor moeten liggen dicht bij de mensen, in de nabije omgeving. De samenwerkende 1e lijn moet in staat zijn om lokaal richting te geven. Die 1e lijn moet haar opdracht en organisatie aanpassen: een systeem voor Gezondheid en Gedrag (GG) naast een voor Ziekte en Zorg (ZZ). De gebruiker heeft verschillende posities in de beide afdelingen. Enerzijds de deelnemer die kiest voor informatie of gezondheidsprogramma`s, anderzijds een patiënt die behoefte heeft aan medische diagnostiek of zorg. Het Programma helpt buurtbewoners te werken aan hun eigen gezondheid. De ‘Big’ van Big!Move staat voor Beweging In Gedrag. De ‘Move’ doelt op een omslag. De Big!Move is gericht op gedragsverandering die een brugfunctie vormt tussen de eerstelijnsgezondheidszorg en de maatschappij.

Waarom is het een innovatie?

Ondersteuning van gezondheid en gedrag (GG) maken we los van de ziekte en zorg (ZZ). Samen bieden ze een complementair pakket voor de gezondheid en ziekte van individu en gemeenschap in de eigen leefomgeving. In de wijk bouwen we aan lokale samenwerking ter versterking van gezondheid met relaties tussen het medische en maatschappelijke veld. Het hele systeem wordt betrokken: deelnemer, 1e lijn, de wijk die het speelveld wordt voor gezondheid, beweging en samenwerking tussen organisaties. De lokale en centrale overheden die (arbeids)participatie en cohesie willen bevorderen.

Aanpak

St.Big!Move Institute bouwt aan wijkgerichte gezondheidsbevordering vanuit de 1e lijn (GG) naast het bestaande aanbod voor ziekte en zorg (ZZ). De methode Big!Move wordt in drie jaar op 25 wijken in het land aangeboden aan bewoners met ziekte of klachten, met name in de multiculturele stadswijken. Twee professionals in de 1e lijn, een huisarts en een fysiotherapeut, hebben in vijf jaar het Big!Move programma ontwikkeld en verspreid over vier andere wijken en financiering en onderzoek georganiseerd. Mensen met ziekten of klachten werken in drie fasen in groepen aan hun gezondheid en functioneren. Het start vanuit 1e lijns-organisaties, locale gemeenten, scholen, welzijn. Vanuit de zorg verplaatst de activiteit zich steeds meer de wijk in naar sport en welzijn, naar arbeid of andere participatie.
Het Verwey-Jonker Instituut verricht implementatie- en evaluatieonderzoek in twee fasen:

1. Stapsgewijze verbetering
2. Effectmetingen

Voor fase 1 wordt het door het instituut ontwikkelde concept van ‘iteractieve loops’ ingezet voor systematische verbetering door terugkoppeling van resultaten die in fase 2 op effectiviteit kan worden onderzocht. Het onderzoek kan door het Verwey-Jonker Instituut worden uitgevoerd vanwege de expertise op dit gebied en vanuit de gezamenlijke gedragen visie.

Resultaten

De gezondheidstoestand van de deelnemers neemt toe. Er is sprake van vermindering van isolatie en toename sociale activiteiten in de wijk. Minder mensen blijven onnodig in het medische systeem.
Met minder mankracht is er toch een groter bereik door de groepsaanpak. Fysiotherapie-uitgaven en huisartsenconsulten dalen met 20%: een substitutie van medische zorg naar maatschappelijke participatie.
Voor de cliënt is er sprake van:

1. een toename in de zelfeffectiviteit en verbetering gezondheidstoestand
2. beter begrip van het lichamelijk functioneren
3. toegenomen autonomie

Er is een afname van het gebruik van het medisch systeem door problematiek die daar niet hoort. Het medische en de maatschappelijke systemen en financieringen sluiten aan tot een integraal gezondheidsaanbod, met nadruk op de leefomgeving. Er ontstaat een vermindering van de sociaal-economische gezondheidsverschillen.

Geleerde lessen

1. ‘Probleem’ of ‘preventie’ is in de zorg vaak de insteek voor onderzoek en financiering: kies voor financiering van ‘kans’ en ‘promotie’.
2. Ziektegerichte structuren remmen gezondheidsaanpak: kies voor gezondheid als focus.
3. Ontwerpbenadering (controle) versus ontwikkelbenadering (complexiteit): kies voor een ontwikkelbenadering van complex dynamische systemen.
4. Evidence gaat in de ziektezorg vóór innovatie en risico’s: plaats in gezondheidsbevordering stapsgewijze verbetering vóór evidence.
5. Tussen sectoren staan schotten, onderwijs, zorg, maatschappelijke organisaties, overheid, centraal en lokaal: geef het project een invloedrijke maatschappelijke coach met opdracht en instrumenten om partijen en regels te verbinden.
6. Er bestaat een discrepantie tussen marktontwikkelingen (snel, directe communicatie, economisch effect) en publieke vernieuwing (traag, schotten en tussenorganisaties, maatschappelijk effect): gebruik de kwaliteiten van de markt voor sociale vernieuwing. Geef het project een zakelijke coach met invloed in en instrumenten van het bedrijfsleven. Geef experimenteerruimte voor versnelde maatschappelijke en publieke veranderingen.
7. Top-down is te plannen maar mist relatie met het basale proces: werk vanuit basale processen. Geef professionals een opdracht

Documenten

• Tijdschrift Sociale Geneeskunde:Big!Move beweging in gezondheid