#OPINIE: Innovatie - hulp bij implementeren en de toekomst van de zorg

Rob Kimpen begeleidt als Implementatie- en opschalingscoach ondernemers en instellingen bij de stap van onderzoek en ontwikkeling naar de praktische inzet van hun zorgvernieuwingen. Onder andere in het kader van de subsidieregeling van Zorg voor innoveren. Hij doet dat vanuit een berg ervaring en een stevige dosis bevlogenheid. Maar Rob heeft ook zijn eigen ideeën over welke kant het op zou moeten met de toepassing van technologie binnen de zorg in Nederland.

Rob Kimpen
©Zvi

In juni sloot Zorg voor innoveren de eerste subsidieronde voor Implementatie- en opschalingscoaching. Het maximale aantal te honoreren aanvragen was vroegtijdig bereikt. In september opent een tweede ronde. Rob ziet bij veel innovatoren steeds dezelfde kwesties langskomen: “We hebben een toepassing, de technologie is fantastisch, we geloven erin maar we krijgen het niet de zorg binnengeloodst.

Er zijn zoveel prachtige initiatieven waarmee ik enthousiast wil starten maar ik wil voorkomen dat ze in onze regelcultuur verzuipen. Innovatoren zijn erg afhankelijk van financiering, en hoe ons zorgstelsel is ingericht. Als iemand een toepassing heeft ontwikkeld, wordt er al snel gewezen naar zorgverzekeraars om het te ondersteunen en betalen. Maar daar zit naar mijn idee geen structuur in. Toch geloof ik in e-health en wat er allemaal wel kan.”

Advies aan zorgvernieuwers

Rob heeft al flink wat innovators begeleid bij de implementatie van zorgvernieuwingen. Door die ervaring heeft hij een helder advies voor partijen die nog aan het begin van zo’n traject staan. “Zet de eindgebruiker, de patiënt, centraal. Dé dynamo voor de implementatie van e-health wordt de patient! Betrek die vanaf het begin van de ontwikkeling van je idee. Ik heb vaak gezien dat professionals van alles dachten over hoe eindgebruikers bepaalde technologieën zouden ervaren, wat de effecten zouden zijn. Maar bij testen kwamen er totaal andere bevindingen uit. Neem de gebruiker vanaf het begin mee in de ontwikkeling, betrek mensen die de vertaling van inhoud naar technologie kunnen maken, en neem een technologiebedrijf in de arm dat vanuit betrokkenheid mee ontwikkelt, dan zal het lukken. Als één van die drie partijen ontbreekt, kun je er beter niet aan beginnen.”

Innovaties moet je borgen

Een succesvol geïmplementeerde innovatie is niet Rob’s einddoel. Hij kent het belang van een innovatie die wordt onderhouden door mensen die zich eraan willen committeren. Rob vertelt: “Ik zie regelmatig instellingen die enthousiast met e-health van start gaan en daarin flink investeren. Maar het vervolgtraject verwatert doordat het nieuwe initiatief niet blijvend wordt onderhouden. Enthousiasme voor een nieuw idee is belangrijk maar niet genoeg. Van nog groter belang is het borgen van de continuïteit ná implementatie. Daarbij is een heldere bedrijfsmatige en strategische keuze door de organisatie cruciaal. Integreer e-health volledig in je missie, visie en kernwaarden. Zorg voor een businessplan, meet rendement en evalueer voortdurend op basis van kosten en baten. E-health moet de waarde van je onderneming doen groeien.”

Beeldbellen staat op achterstand

Beeldbellen en zorg op afstand zijn door de invloed van de COVID-19 crisis uitgelezen toepassingen. Toch ziet Rob in de zorg een achterstand van de techniek die in de rest van onze samenleving al veel verder is. “Verhalen over implementatie zijn nu niet wezenlijk anders dan vijf jaar geleden. Het gaat nog steeds over gebrek aan vertrouwen, onbekendheid met de mogelijkheden, onvoldoende bewijs voor de meerwaarde en onduidelijkheid over privacy. Ik werk veel met ondernemers en die twijfelen of de investering tot voldoende opbrengst zal leiden. Maar als je niet investeert, kun je niet groeien. Ik probeer ze vooral met bedrijfskundige kennis te helpen. Een goede combinatie van zorg en bedrijfskunde kan veel bijdragen aan de implementatie van zorginnovaties. Je moet strategisch, overdacht en slim investeren en het veld moet voorspelbaar genoeg te zijn om dat met een gerust hart te doen. Er zijn veel data en kundige professionals; het moet dus kunnen!”

Het draait ook om durf

E-health implementeren heeft met durf te maken. Om wezenlijk te veranderen en een ‘u-turn’ te kunnen maken, moeten we afstand nemen van de oude paradigma’s. Technologisch kunnen we zo ongeveer alles. De beperkingen van vandaag kunnen we bij wijze van spreken volgende maand oplossen. Je ziet bijvoorbeeld in een aantal snel groeiende economieën ziekenhuizen die in e-health en innovatie enorm op ons voorlopen. Die durven te beginnen met een leeg papier. Dat moeten wij ook doen en eigenlijk is het al een beetje begonnen. We leren het van de ene op de andere dag af om handen te geven. We zijn echt wel in staat om te veranderen.”
Zo kunnen zelfs aanvankelijk kritische mensen die technologie gaan toepassen en ervaren wat het kan doen, uiteindelijk de beste ambassadeurs worden. Dat gaat over hét begrip van dit moment: experience. Mensen laten beleven wat het kan doen en welk effect het kan hebben. Er zijn verrassende reacties van mensen die voor het eerst met zorg op afstand in aanraking komen. Ik heb gewerkt met een groot online platform voor patiënten met psychose, depressie, verslaving, enzovoort. Ze kunnen contact hebben met een behandelaar zonder die te zien. Het platform bevat video’s, getuigenissen, filmpjes, uitleg. En veel mensen geven aan het als intiemer te ervaren dan face-to-face contact.”

Anders organiseren

Over hoe de zorg anders zou moeten, heeft Rob uitgesproken ideeën. Om te beginnen zou de organisatie van de omgang met e-health veel breder van opzet moeten worden. “Sommige zorginstellingen doen het volgens mij erg goed wat betreft e-health innovaties. Die financieren bijvoorbeeld interne teams, gericht op innovatie. En gaan aan de slag met concrete toepassingen die aangedragen worden door het personeel en patiënten. Je zou willen dat grote instellingen in ons land dat overnemen en ook gaan samenwerken. We doen het nu niet goed genoeg. Er zou in Nederland een kerngroep moeten zijn waarin overheid, industrie, gezondheidszorg, ziektekostenverzekeraars en patiënten e-health samen oppakken. Die coördinatie is zo belangrijk: ik was bijvoorbeeld recent op een ICT-congres. Daar werden diverse platforms voor de verwerking van patiëntgegevens gepresenteerd. Stuk voor stuk prima systemen, maar vervolgens bleek dat de platforms onderling niet compatibel zijn.”

Meer verantwoordelijkheid voor de patiënt

Ook op hoe de zorg is ingericht heeft Rob een visie. En die houdt een flinke verschuiving van uitgangspunten in. “Ik denk dat we mensen veel meer eigen verantwoordelijkheid moeten geven,” legt Rob uit. “Zorgverzekeraars moeten in gesprek gaan met patiënten over hoe de zorg ingericht kan worden. De 17 miljoen mensen in Nederland moeten daarbij zelf verantwoordelijkheid gaan dragen voor hun lichaam en geestelijk welzijn. En we moeten mensen daarop ook durven aanspreken, zodat actief bezig zijn met je gezondheid een belangrijk en stimulerend issue wordt.
Daarnaast moet er wat zorg betreft geen overgang zijn tussen thuis en het ziekenhuis.
We moeten het dagelijkse leven steeds natuurlijker verbinden met het leven in de zorg. Technologie kan hierin perfect ondersteunen. Nu gaan we bijvoorbeeld met een klacht naar de huisarts. Diezelfde huisarts zal binnenkort ons bezoek al kunnen voorzien. Sterker nog, hij kan dan zeggen wat we mankeren en wat we moeten doen. Op basis van mobiele gegevens die we delen, kan de zorg preventief ingrijpen en mensen begeleiden. Dat voorkomt verergering van de situatie en dure opnames in de zorg.”

Hoe kan Zorg voor innoveren jou helpen?

Ben jij ondernemer en heb je ook interesse in een Implementatie- en opschalingscoaching als Rob? Bekijk dan de subsidieregeling; de tweede ronde opent op 1 september.
Zorg voor innoveren is het centrale aanspreekpunt vanuit de overheid voor zorginnovatoren. Op onze website vind je een kennisbank met informatie over het innovatieproces en een loket waar je direct je vraag over je zorginnovatie aan ons kan stellen. Samen met de vijf overheidspartijen achter Zorg voor innoveren proberen wij jouw vraag te beantwoorden. En als wij het zelf niet kunnen gaan we op zoek naar iemand die dat wel kan. Op deze manier kom je altijd een stapje verder.