#Opinie – ‘De PGO gaat slimme zorg thuis een enorme boost geven’

De Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO): een veelbelovende tool waarmee je de beschikking hebt over je eigen medische gegevens van je huisarts, je ziekenhuis of andere zorgverleners. Op één centrale plek, een soort MijnOverheid maar dan voor de zorg.  Uiteindelijk zou iedere burger die dat wil de beschikking over zijn gegevens moeten hebben met een PGO. Jan Tebbens van het Programma Digitale Zorg bij zorgverzekeraar Menzis geeft zijn mening en visie op wat slimme zorg thuis wordt genoemd.

Wat is er nodig voor een versnelde en soepele introductie en wat is er in de toekomst allemaal via de PGO mogelijk? “Ik vind het als burger belangrijk dat ik kan beschikken over mijn eigen zorgdata,” begint Jan. “En als zorgverzekeraar vinden we eigen regie -dat burgers meer grip op hun eigen gezondheid hebben- ook belangrijk. Nu is er vaak sprake van een informatie-ongelijkheid tussen patiënt en zorgverlener. Met een PGO word ik zelf geen dokter maar kan ik me wel beter voorbereiden op een gesprek met de arts. Dat is nu nog ingewikkeld.”
Er bestaan veel patiëntdossiers: in het ziekenhuis het EPD, een huisarts heeft het HIS. Het zijn systemen van zorgverleners waar informatie over jou opgeslagen is: als je geluk hebt kun je deze informatie inzien via een patiëntportal. Jan voegt toe: “Tot voor kort was er geen centrale plek waar je de informatie uit deze bronnen tot je beschikking had. Met een PGO kan dat wel. Een beetje vergelijkbaar met MijnOverheid, waarop alle overheidsinstanties zijn aangesloten en je maar één keer hoeft in te loggen.”
 

portret Jan Tebbens
©Zvi
Jan Tebbens

Slimme zorg thuis

Voor zorgverzekeraars is het interessant om de zorg dichter op burgers te organiseren, ook wel ‘slimme zorg thuis’ genoemd, oftewel e-Health. Jan: “Daarbij hebben wij als belangenbehartiger van de premiebetaler een dubbel belang; zorg efficiënter organiseren én eigen regie versterken. Dat is belangrijk als we de zorg betaalbaar en beschikbaar willen houden. Die beschikbaarheid is een issue; er zijn tekorten op de arbeidsmarkt. We hebben de PGO daarbij nodig; op dat platform gaat slimme zorg thuis plaatsvinden.” Er zijn al tientallen PGO’s beschikbaar voor wie dat wil. Een bewuste keuze van de overheid om burgers keuzevrijheid te geven bij het selecteren van een PGO.  Maar waarom maken Nederlanders er nog niet massaal gebruik van? Jan legt uit: “Er zit nog nauwelijks data in de PGO’s; veel zorgverleners delen hun data nog niet. Dus is het als burger niet aantrekkelijk genoeg nu een PGO te gebruiken. Er is wat geduld nodig. Eerst moeten alle zorgverleners (en hun ICT-leveranciers) hun systemen openstellen en data delen. Dat gaat mij natuurlijk niet snel genoeg maar ik weet dat er momenteel hard aan gewerkt wordt.”

Wildgroei aan app’s

In de visie van Jan zou een zorgverlener alleen met nieuwe applicaties voor digitale zorg aan de slag mogen als die ook onderdeel van de Persoonlijke Gezondheidsomgeving worden. “Als we doorgaan met het ‘stapelen’ van nieuwe apps dan ziet de gemiddelde patiënt straks door de bomen het bos niet meer,” verklaart Jan. “We hebben geen nieuwe, losse apps nodig maar nieuwe functionaliteiten en tools voor de PGO”. Dit biedt ook kansen voor ontwikkelaars. Bijvoorbeeld als die binnen de PGO een telemonitoring tool voor een specifieke patiëntgroep ontwikkelen. Waarbij patiënten gezondheidsmetingen op afstand aan artsen kunnen verstrekken zonder dat ze daarvoor naar het ziekenhuis moeten. Zo’n tool kan dan met toestemming een interactie aangaan met al aanwezige leefstijl- of medische data die de patiënt zelf beheert in de PGO. “Dan komt alles samen en ontstaan er nieuwe mogelijkheden,” zegt Jan hierover. “Zorgverzekeraars en -aanbieders moeten de PGO het liefst als vertrekpunt nemen in de digitale zorgpaden die ze aanbieden. Zo kan de PGO slimme zorg thuis een enorme boost geven.”

Veiligheid

Veel Nederlanders zullen zich afvragen of het wel veilig is om (medische) gegevens in een PGO te hebben en of de uitwisseling tussen de zorgverlener en een PGO betrouwbaar is. Jan legt uit dat MedMij hiervoor in het leven is geroepen. “Dit is een Nederlandse standaard voor het veilig uitwisselen van gezondheidsgegevens tussen je PGO en de zorgverleners. MedMij garandeert dat jouw gezondheidsgegevens volgens strenge eisen beveiligd en tijdens de uitwisseling altijd versleuteld zijn.”

De toekomst

Een centrale plek met alle gezondheidsdata en digitale tools is voor een burger natuurlijk waardevol in contacten met zorgverleners. Maar het is meer dan een ‘mobiel dossier’, legt Jan uit. “In je PGO kun je ook aangeven dat je wilt meedoen aan wetenschappelijk onderzoek met jouw data. Via PGO’s kunnen burgers gericht worden gevraagd hun gegevens anoniem af te staan. In Noord-Nederland zijn hier vergevorderde plannen voor. Dat heeft voor de wetenschap ook grote potentie.”
Ook de combinatie van kunstmatige intelligentie en PGO kan vooruitgang betekenen, concludeert Jan: “Zoals algoritmes die iets zeggen over de risico’s die iemand loopt. Natuurlijk alleen als dit bewezen veilig is en liefst met betrokkenheid van een arts. Duidelijk is wel dat de beschikbaarheid van grote hoeveelheden data in de toekomst een veel gerichter gezondheidsadvies mogelijk zal maken.”