Kennisbank

De projectmanager

Zorgvernieuwing is inspiratie en dromen, in combinatie met hard en planmatig werken. Hier komt de projectmanager in beeld. Die is praktisch, werkt planmatig en denkt strategisch. Hij signaleert vroegtijdig kansen en behoeften, en weet hoe je processen structureert en in goede banen leidt. Bijvoorbeeld door doelen SMART te formuleren. En door beschikbare kennis over implementatie slim te gebruiken.

Planmatig vernieuwen

Elk opschalingsproces vergt eigen keuzes en accenten. Er is dus geen checklist die een projectmanager simpelweg afloopt. Toch is het belangrijk dat je het proces gestructureerd benadert. Zeker in het zorgveld moet je goed beschrijven hoe een vernieuwing aansluit bij richtlijnen, protocollen of zorg-specifieke standaarden. Ook kan het nodig zijn (wetenschappelijke) bewijzen van effectiviteit te verzamelen. 

Hoofdrol in analyseren

In het opschalingsteam neemt de projectmanager het voortouw in cruciale analyses. Een stakeholdersanalyse maakt duidelijk welke partijen betrokken zijn. Een kosten-batenanalyse beschrijft wat de vernieuwing de verschillende stakeholders kost én oplevert. Een risicoanalyse is nodig om zicht te krijgen op de (potentiële) succes- en faalfactoren in het opschalingstraject. 

Niet alles is te plannen. Maar het helpt wel om onzekerheden met een stevig onderbouwde, systematische aanpak zo goed mogelijk te managen.

Implementatie op kleine schaal en daarna opschaling op grote schaal is niet heel strak te managen. Improviseren en voortdurend meebewegen – dat is hoe je verder komt. Een stap-voor-staphandleiding bestaat dus niet. Wel zijn er een paar stappen die je bij de eerste implementatie in elk geval moet zetten om later succesvol te kunnen opschalen. Leg die stappen vast in je eigen plan. Handige hulpmiddelen en invultools daarvoor vind je hier en hier. Op de implementatiepagina’s van ZonMw vind je een handig overzicht onder de noemer ‘Maak zelf een implementatieplan’. Download daar het gelijknamige document en vul het in.

Garanties zijn er niet, maar met een systematische aanpak verminder je wel een aantal onzekerheden. Als projectmanager moet je deze vragen kunnen beantwoorden: wat willen we bereiken? Wie zijn hierbij van belang? Wat moeten deze mensen doen? Wat zijn de eigenschappen van de vernieuwing? En wat speelt er allemaal in de omgeving? Stel jezelf, je team én je doelgroep kritische vragen over (de behoefte aan) jouw innovatie en stel een plan van aanpak op. Op die manier vergroot je de kans van slagen.

 SMART staat voor: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Het is slim om per doelgroep binnen het opschalingsproces SMART-doelstellingen te formuleren. Dus niet alleen voor de eindgebruikers, maar ook voor de andere partners in het proces. Wat moeten ze weten, denken én doen? Voor elke groep binnen het proces zijn de antwoorden op deze vragen weer anders. Kijk hier voor handige invultools. Of zie de OpschalingsGIDS.

ZonMw heeft veel kennis en ervaring beschikbaar om te helpen bij het implementeren en opschalen van innovaties. Hoe ziet het implementatiebeleid van ZonMw eruit? Welke kennis hebben ze te bieden? En wat zijn de nieuwste trends en ontwikkelingen op dit terrein? Ga hiervoor naar de speciale implementatiepagina’s van ZonMw.

Juridische informatie, geordend naar de verschillende stadia van een innovatie, vind je In Kennisbank-onderdeel ‘Wet en regelgeving’. Ook de OpschalingsGIDS bevat ‘Juridische aspecten’, met tips, tools en praktijkervaringen.

Als projectmanager loop je ongetwijfeld tegen dingen aan waar je zelf niet uitkomt en die je ook niet binnen je team kunt oplossen. Zoek dan hulp. Bijvoorbeeld bij het loket van Zorg voor innoveren of bij de onafhankelijke adviseurs van de Kamer van Koophandel.

Schakel voor advies en ondersteuning ook de implementatieprofessionals van ZonMw in. Hier lees je wat ze in huis hebben en hoe ze je kunnen helpen. En download ‘Goud verzilveren’, een boekje over de meerwaarde van implementatie-expertise.

Zorgvernieuwer opschaling