Direct naar de inhoudDirect naar het hoofdmenuDirect naar het zoekveld

Patiënt centraal

Patiëntenparticipatie – het betrekken van patiënten bij zorgvernieuwing – is dé manier om innovaties beter te laten landen in de praktijk. Een innovatie wordt er beter van, sluit preciezer aan bij behoeften en wensen, krijgt meer draagvlak en maakt uiteindelijk dus ook meer kans te kunnen worden vermarkt. Het is belangrijk om de patiënt in het hele proces mee te nemen, vanaf het verkennen van de markt tot aan de uiteindelijke opschaling.

Maar hoe doe je dat, de patiënt betrekken? In dit onderdeel van de Kennisbank van Zorg voor innoveren staan tips, tools en informatiebronnen voor zorgvernieuwers. Plus ‘vraag en aanbod’ van collega-innovatoren die kennis en ervaring willen delen.

Ik heb een idee voor een innovatie

In de eerste fasen van het innovatieproces – die van de marktverkenning en ideeënontwikkeling – komt de inbreng van patiënten al zeer van pas. Hoe mooi een idee ook lijkt, het zal pas echt bijdragen aan de kwaliteit van leven als het aansluit bij de wensen en behoeften van de doelgroep. Hoe doe je zoiets?

Lees meer

Mijn innovatie is klaar voor een test

Zorgvernieuwers denken soms pas echt aan samenwerking met patiënten zodra ze een testklaar prototype hebben. Toch is het verstandig om patiënten ook al eerder – dus in de fase van conceptontwikkeling op basis van ideeën – bij het proces te betrekken. Dat voorkomt onaangename verrassingen. 

Lees meer

Mijn innovatie kan de markt op

Wie de patiënt vanaf het begin betrekt, creëert een stevig draagvlak voor het gebruik van de vernieuwing in het dagelijks leven. Of in de praktijk van professionals. Tevreden patiënten – en mantelzorgers en zorgverleners – zijn vaak de beste ambassadeurs voor uw innovatie. Toch komt deze loyaliteit niet voor niks. Blijf dus investeren in de relatie. En stel steeds opnieuw de vraag: what’s in it for them?

Lees meer

Hoe ga je om met persoonlijke gegevens?

Veel innovaties in de zorg richten zich op eHealth en de ontwikkeling van online tools voor patiënten of zorgverleners. Denk aan toepassingen om patiënten inzicht te geven in het eigen dossier of apps om de gezondheid of je aandoening te managen. Daarmee worden ook persoonsgegevens verzameld en uitgewisseld, waarvoor wettelijke randvoorden gelden. Welke ervaringen hebben anderen hiermee?

Lees meer

Wat als de patiënt geen eindgebruiker is?

Soms is er bij innovatie geen sprake van patiëntenparticipatie ‘in strikte zin’, omdat de patiënt niet direct een eindgebruiker is. Het gaat dan om vernieuwingen die ten behoeve van de patiënt worden ontwikkeld, bijvoorbeeld om hem meer comfort tijdens een behandeling te bieden, de veiligheid te vergroten of de resultaten van zorg te verbeteren. Ook hier is het uiteraard cruciaal om goed aan te sluiten bij de behoeften van de patiënt.

Lees meer

Zinnig innoveren

Niet alle vernieuwing is ook per se een verbetering. Zinnige innovaties leiden tot zinnige zorg, die beter past bij de behoeften van de patiënt en die onder meer leidt tot minder onnodige zorg en minder verspilling. Het is zinvol om potentiële innovaties in een experimentele setting uit te proberen en patiënten daarbij nauw te betrekken; in ontwerp, ontwikkeling én uitvoering. Dat zorgt er mede voor dat een vernieuwing bij een succesvolle uitkomst uiteindelijk kan landen in de kwaliteitsstandaarden in de zorg.

De Participatieladder: van meepraten tot co-creëren

Een handig hulpmiddel bij de keuze van de meest geschikte vorm van participatie is de participatieladder. Hoe hoger op de ladder, hoe meer invloed patiënten krijgen. De eerste drie treden (informeren, raadplegen, en adviseren) vallen onder de noemer ’consulteren’ van patiënten. Op de laatste drie treden (adviseren, partnerschap en regie bij de patiënt) hebben patiënten een actieve inbreng en nemen zij zelf (ook) initiatief. Steeds meer zorgvernieuwers proberen die hoogste trede te halen als het gaat om het betrekken van patiënten. Zij streven naar co-creatie.