Kennisbank

Ik heb een idee voor een innovatie

In de eerste fasen van het innovatieproces – die van marktverkenning en ideeënontwikkeling – komt de inbreng van patiënten al zeer van pas. Hoe mooi een idee ook lijkt, het zal pas echt bijdragen aan de kwaliteit van leven, als het aansluit bij de wensen en behoeften van de doelgroep. Hoe pak je dit aan?

Enkele lessen uit de praktijk

‘De patiënt centraal’ is voor de meeste zorgvernieuwers het uitgangspunt. Maar toch krijgt die patiënt vaak hooguit een bijrol in het innovatieproces. Een prototype testen of misschien eens meepraten in een groepsinterview, maar verder gaat het dan niet.

De praktijk leert dat het essentieel is om te beginnen (en te eindigen) bij de patiënt. Vanaf de beginfase van marktverkenning, idee- en conceptontwikkeling, tot aan de testfase, implementatie en uiteindelijke opschaling.

De winst: een gezamenlijk antwoord op specifieke wensen en behoeften. En draagvlak voor het daadwerkelijk gebruik van een innovatie in de praktijk.

Een belangrijke oproep van de patiënten aan zorgvernieuwers én zorgverleners: ‘Zie ons leven, en daarmee onze behoeften, breder dan alleen het probleem van onze aandoening of beperking. We zijn ook moeder, zoon, collega, vriendin, MR-lid en handbalteamgenoot!’

Een ziekte is meer dan een aantal meetwaarden. Patiënten kunnen je vertellen dat een innovatie veel meer kan doen dan helpen bij dat ene stukje ziekte. Kun je er bijvoorbeeld in het dagelijks leven mee uit de voeten? Gebruiksvriendelijkheid is dus meer dan de juiste ‘knop’ op de handigste plek. Een goede innovatie helpt de patiënt om het leven met een beperking of ziekte ‘te herontwerpen’.

Verderop in dit kennisbankonderwerp bespreken we enkele praktijkvoorbeelden hiervan.

De grote valkuil is dat je als zorgvernieuwer vooraf al denkt te weten wat het beste is voor de patiënt. Meestal zit je ernaast. De patiënt is ervaringsdeskundige. Hij weet wat er komt kijken bij het dagelijks moeten omgaan met de effecten van een aandoening of beperking.

Ga dus met de patiënt in gesprek over diens wensen en behoeften. Vraag wat er in hún leven vooral toe doet. En vind uit hoe jouw innovatie kan helpen om dat leven meer kwaliteit te geven. Een les uit zorgprogramma Protocol Los: patiënten staan desgevraagd veel meer open voor zelfmanagement dan zorgverleners vooraf dachten.

Wie patiënten wil betrekken, komt al snel terecht bij de ‘usual suspects’ – de mondige patiënten die toch al actief zijn in patiëntenorganisaties. Maar voor een breed draagvlak én een zinvolle inbreng vanuit verschillende perspectieven, moet je het hele scala aan patiënten bij het proces betrekken. Dus: van laaggeletterd tot hoogopgeleid, van jong tot oud. En zeker ook mensen met diverse culturele achtergronden. Iedereen heeft weer een andere blik en levert waardevolle input.

Kijk ook naar ‘mijn innovatie is klaar voor een test’: Pharos. 

Zorgvernieuwer patiënt