Opschaling

Er zijn altijd zorginnovaties die het lokaal goed doen, maar hun potentie om op te schalen nog niet waarmaken. Er bestaan een aantal tools die je kunnen helpen opschalen. Ook wordt er vanuit de overheid ondersteuning geboden om lokaal succesvolle vernieuwingen naar een hoger plan te tillen.

Wat is opschalen?

Opschalen is het proces waarbij een innovatie, die zich heeft bewezen, op grotere schaal wordt toegepast. Denk aan een schaalvergroting van één locatie naar de hele regio, of aan het breed verspreiden van consumentenproducten op het terrein van preventie. Bij opschaling kan het dus om heel verschillende zaken gaan. Van nieuwe producten introduceren tot sociale innovatie tot het breed uitzetten van nieuwe technologie.

Opschaling is teamwork

Opschaling is implementatie in het groot. De vernieuwing moet ‘als nieuw’ geïmplementeerd worden op andere plekken en in andere settings. Dit is een complex en continu proces, dat steeds weer andere keuzes en andere accenten vergt.

De belangrijkste praktijkles: opschalen is teamwork. Het vergt een bonte mix van verschillende rollen en expertises. In dit onderdeel van de kennisbank werken we die rollen uit. Wanneer draait een team echt goed? Als elk teamlid zijn rol goed kent en uitvoert. En als jij de spil bent die zorgt dat de teamleden hecht met elkaar verbonden zijn.

Hieronder voor die spil in het veld een aantal handreikingen die kunnen ondersteunen om (regionale) samenwerking te versterken:

• Hoe leer je transformeren?
  Het Netwerk Leren Transformeren heeft deze handreiking gemaakt in opdracht van ZonMw. Deze handreiking zet in op de complexiteit van de  transformatie van zorg naar gezondheid. Transformeren vraagt om een andere manier van leren om te komen tot nieuwe kennis en vaardigheden. In deze handreiking zijn zes principes van transformerenleren te vinden, namelijk actieleren, boundary-crossing, spanningen benutten, onzekerheid omarmen, triple-loop leren en kennis creëren. Deze zes principes versterken elkaar.
• Casuscanvas 
  Een intervisiebijeenkomst helpt om een domeinoverstijgend samenwerkingsverband of (IZA-)regio tot nieuwe inzichten en handelingsopties te komen. De casuscanvas tool is een praktisch hulpmiddel die helpt om de intervisievraag scherp te formuleren, en geeft inzicht in de uitdaging en context, perspectieven en belangen van betrokken partijen én het doel. Het Netwerk Leren Transformeren heeft deze handreiking gecreëerd in opdracht van ZonMw.
• Check-in en Check-out principe 
  Goed gestructureerde bijeenkomsten zijn cruciaal in goede samenwerking. Tijdens samenwerkingsbijeenkomsten kan het een uitdaging zijn om de goede balans te vinden tussen reflectie en acties. Middels check-in en check-out momenten aan het begin en aan het einde van een bijeenkomst start en sluit je een bijeenkomst op een gestructureerde manier. In deze handreiking ontwikkeld door het  Netwerk Leren Transformeren in opdracht van ZonMw, worden 4 stappen voor een check-in en check-out gegeven.
• Intervisie met leerschil 
  Dit is een methodiek die gebruikt kan worden om praktijkvraagstukken én het leerproces gezamenlijk te verdiepen. Ook deze handreiking is ontwikkeld door het Netwerk Leren Transformeren in opdracht van ZonMw.

Innovatiekracht van je organisatie

Innovation Readiness, ook wel innovatiekracht of innovatievolwassenheid genoemd, beschrijft de mate waarin een zorgorganisatie doelbewust de juiste randvoorwaarden voor innovatie organiseert, deze verankert in beleid en dagelijks handelen, en door continu te evalueren en te leren haar vermogen tot innoveren versterkt. Het gaat daarbij om een doorlopend proces: inzicht krijgen in waar je staat is een belangrijk vertrekpunt, maar vraagt altijd om opvolging en verdere ontwikkeling.

Innovation Readiness beslaat alle fasen van het innovatieproces, van het verzamelen en testen van ideeën tot het opschalen en implementeren ervan. Daarbij gaat het zowel om technologische als sociale innovaties, en om zowel stapsgewijze verbeteringen als meer ingrijpende vernieuwingen.

Om organisaties hierbij te ondersteunen, is er een overzicht beschikbaar van diverse tools en werkvormen, zoals het Ambidextere speelveld, Fabriek van Innovatie, Idunn – innovatiescan, Innovation Maturity Model, MIRA© en de ZP Innovatiemeter. Deze instrumenten helpen om inzicht te krijgen in de huidige situatie en bieden handvatten om gericht te werken aan verdere ontwikkeling.

Voor een volledig overzicht en meer achtergrondinformatie kun je terecht bij Vilans.