Samenwerkingspartners
Om zicht te krijgen op alle mogelijke samenwerkingspartijen bij het ontwikkelen van een zorgvernieuwing is het belangrijk om de partijen in het zorgveld, de onderlinge relaties en hun verschillende rollen te kennen.
De drie belangrijkste partijen zijn de patiënt, de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar. Je hebt deze partijen altijd nodig om je vernieuwing succesvol te laten landen in de zorg.
In onze animatie Innovatieroutes in de zorg krijg je op toegankelijke wijze uitleg over de positie van deze partijen in het zorgveld.
Mogelijke samenwerkingspartners
Patiënt
De patiënt betaalt premie aan de zorgverzekeraar en ontvangt zorg van de zorgaanbieder.
Patiëntenverenigingen komen op voor de belangen van bepaalde patiëntengroepen. De patiënt is het middelpunt van de zorg die wordt verleend. Het belang van de patiënt is kwalitatief goede zorg te ontvangen, vergoed door zijn of haar zorgverzekering. Als eindgebruiker is de patiënt een belangrijke speler om al in een vroeg stadium te betrekken bij de ontwikkeling van de zorgvernieuwing. Dit vergroot de kans op acceptatie.
Zorgaanbieder
De zorgaanbieder verleent zorg aan de patiënt. Deze eindgebruiker en beheerder van de zorginnovatie moet betrokken zijn bij de ontwikkeling van de zorgvernieuwing. Bestuurders van zorginstellingen bepalen of in de vernieuwing wordt geïnvesteerd.
Beroepsverenigingen ondersteunen de zorgaanbieders door het opstellen van richtlijnen voor goede en verantwoorde zorg. Onderzoek daarom of jouw zorginnovatie opgenomen kan worden in de richtlijnen.
Netwerkzorg
Netwerkzorg is een nieuwe manier van zorg organiseren over de grenzen van instellingen heen. Dit vraagt ook om een nieuwe manier van werken, omdat niet één organisatie de benodigde zorg levert, maar meerdere organisatie betrokken zijn. Hoe zet je een succesvol netwerk op en hoe werk je samen met verschillende zorgorganisaties?
Tips en adviezen vind je in de Handreiking aandoeningspecifieke netwerken. Deze is bedoeld voor zowel mensen die betrokken zijn bij het oprichten van een aandoeningspecifiek netwerk als mensen die een bestaand aandoeningspecifiek netwerk verder willen ontwikkelen.
Naast de handreiking aandoeningspecifieke netwerken zijn er ook handreikingen die helpen de netwerkzorg te versterken:
- Hoe leer je transformeren?
Het Netwerk Leren Transformeren heeft deze handreiking gemaakt in opdracht van ZonMw. Deze handreiking zet in op de complexiteit van de transformatie van zorg naar gezondheid. Transformeren vraagt om een andere manier van leren om te komen tot nieuwe kennis en vaardigheden. In deze handreiking zijn zes principes van transformerenleren te vinden, namelijk actieleren, boundary-crossing, spanningen benutten, onzekerheid omarmen, triple-loop leren en kennis creëren. Deze zes principes versterken elkaar. - Casuscanvas
Een intervisiebijeenkomst helpt om een domeinoverstijgend samenwerkingsverband of (IZA-)regio tot nieuwe inzichten en handelingsopties te komen. De casuscanvas tool is een praktisch hulpmiddel die helpt om de intervisievraag scherp te formuleren, en geeft inzicht in de uitdaging en context, perspectieven en belangen van betrokken partijen én het doel. Het Netwerk Leren Transformeren heeft deze handreiking gecreëerd in opdracht van ZonMw. - Check-in en Check-out principe
Goed gestructureerde bijeenkomsten zijn cruciaal in goede samenwerking. Tijdens samenwerkingsbijeenkomsten kan het een uitdaging zijn om de goede balans te vinden tussen reflectie en acties. Middels check-in en check-out momenten aan het begin en aan het einde van een bijeenkomst start en sluit je een bijeenkomst op een gestructureerde manier. In deze handreiking ontwikkeld door het Netwerk Leren Transformeren in opdracht van ZonMw, worden 4 stappen voor een check-in en check-out gegeven. - Intervisie met leerschil
Dit is een methodiek die gebruikt kan worden om praktijkvraagstukken én het leerproces gezamenlijk te verdiepen. Ook deze handreiking is ontwikkeld door het Netwerk Leren Transformeren in opdracht van ZonMw.
Zorgverzekeraar
De zorgverzekeraars kopen zorg in bij de zorgaanbieders. De organisatie van de zorgverzekeraars bestaat uit: inkoop, commercie, innovatie en het investeringsfonds. Bij de inkoopafdeling wordt onderhandeld met zorgaanbieders over de inkopen van zorg. De afdeling commercie stelt aanvullende verzekeringen voor particulieren samen en collectieve verzekeringen voor organisaties. De innovatieafdeling selecteert en beoordeelt kansrijke innovaties en bij het investeringsfonds wordt de ontwikkeling van innovaties gefinancierd. Het belang van de zorgverzekeraars is kwalitatief goede zorg in te kopen tegen een lage prijs.
Overheid
De overheid reguleert de zorgmarkt en bepaalt welke zorg wordt vergoed vanuit de basisverzekering. De belangrijkste partijen binnen de overheid voor de zorg zijn: Het Zorginstituut Nederland, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Elk van deze partijen speelt een rol bij het maken en uitvoeren van beleid en het toezicht op de zorgsector.
Kennisinstellingen
Kennisinstellingen spelen een rol bij het doen van onderzoek naar de effectiviteit en haalbaarheid van zorginnovaties. Om te zorgen dat een innovatie daadwerkelijk in de zorgpraktijk wordt ingevoerd, speelt informatie en bewijsvoering een belangrijke rol. De kernvraag bij zorginnovaties is: welke informatie heb je nodig om jouw zorginnovatie een stap verder te brengen? Hierbij spelen verschillende perspectieven een rol: wie moet je overtuigen? Welke informatie is daarvoor nodig en wat voor soort onderzoek past daarbij?
Financiers
Als gevolg van bezuinigingen gaat de subsidiekraan steeds verder dicht. Steeds meer verantwoordelijkheid wordt bij het veld gelegd. Subsidievoorwaarden zijn strenger en cofinanciering is steeds vaker een pre of zelfs een eis, mede vanwege het daarmee aangetoonde commitment. Een financier is dus in toenemende mate ook een samenwerkingspartner.
Zorginnovatoren
Er valt veel te leren van contact met andere zorginnovatoren. Maar ook crossover-samenwerking, over de grenzen van je eigen sector of branche heen, is nuttig en inspirerend. Hoewel mensen vaak binnen hun eigen sector blijven, zijn er veel goede voorbeelden waarin is geleerd uit andere branches.
Zo adopteerde het Oogziekenhuis in Rotterdam het planningssysteem van de KLM. Ook in het omgaan met crisissituaties kan de gezondheidszorg leren van de luchtvaart, bijvoorbeeld door het gebruik van simulatietrainingen. Ook vanuit de creatieve branche valt veel te leren, bijvoorbeeld van grafisch ontwerpers (hoe maak ik mijn product aantrekkelijk), musea (hoe maak ik mijn ruimte voor bezoekers aantrekkelijk) of architecten (hoe maak ik mijn gebouw aantrekkelijk en hoe richt ik het efficiënt in). Samenwerken kan dus in alle facetten. Benut deze mogelijkheden en probeer eens ‘out of the box’ te denken!
Publiek-private samenwerking
Publiek-private samenwerking (PPS) is een samenwerkingsvorm tussen een overheidspartij en één of meer private ondernemingen. Steeds vaker werken publieke en private partijen samen aan zorginnovatie. Enerzijds omdat het moet, vanwege co-financieringseisen van subsidiegevers. Maar vooral ook omdat het succes oplevert. Toch is publiek-private samenwerking niet altijd makkelijk. Er zijn (soms stevige) culturele verschillen en het bedrijfsleven en de wetenschap bijvoorbeeld zijn twee totaal verschillende werelden met eigen belangen en eigen uitkomstmaten.